ÜRETİM TEKNİĞİ

BAĞDAN TOPTAN KİVİ SATIŞI YAPILIR: 
O.466.371 50 29                 

-ÜRETİM TEKNiĞi

Kivi çoğaltılması kolay olan bitki türlerinden biridir. Tohumla çoğaltılabildiği gibi ası,
çelik ve doku kültürü yöntemleri ile çoğaltılabilir.

5.1.Tohumla Üretim

Tohumla üretim, anaç üretiminde ve ıslah çalısmalarında kullanılmaktadır. Bir kivi
meyvesinde ortalama 1000 adet tohum bulunmaktadır. Tohumları çok küçüktür. 1000 dane
ağırlığı ortalama 1 gr’dır. Tohumlar, olgun ve sağlıklı meyvelerden elde edilir. Bunun için
meyve kabukları soyulduktan sonra blender yardımıyla meyveler parçalanarak pulp haline
getirilir. Pulp ince gözlü elekten süzdürülerek elde edilir. Tohumlar serin bir yerde kurutulduktan
sonra en az 15-20 gün, +3-4 oC bekletildikten sonra ekim yapılır.


Sekil 8. Kivi tohumları Sekil 9. Çimlenmiş kivi tohumu

Tohum ekiminde, çimlenme ortamı olarak kullanılan materyalin hafif ve ince olması
gerekir. Torf + yanmış ahır gübresi veya tavuk gübresi, çimlenme için en uygun ortamdır.
Tohumlar ekildikten sonra üzerleri, harç toprağı ile hafifçe örtülür. Tohumların çimlenmesi için
asgari 21oC toprak sıcaklığı ve nem gerekmektedir. Tohumlar yaklasık olarak ekimden 20-30
gün sonra çimlenirler. Çöğürler iki yapraklı ve tutulabilir büyüklüğe (5 cm) ulasınca, çapları
6-10 cm olan plastik torbalara sasırtılır ve bu plastik posetlerde gelisimini tamamladıktan sonra
asılanmak üzere fidanlıklara sasırtılırlar.

5.2. Ası ile Üretim
Asıyla üretimde, tohumdan üretilen çöğürler anaç olarak kullanılmaktadır. Ası ile
çoğaltma sayesinde, nitelikleri iyi olan ve kök yapısı iyi gelismis, kaliteli fidanlar elde edilir.
Kivilerde kök yapısının kuvvetli olması özel bir önem tasır. Çünkü kivilerdeki yaprak alanı diğer
meyve türlerine göre daha büyüktür ve buna bağlı olarak da transprasyodan dolayı bitkinin su
ihtiyacı fazla olmaktadır. Bu nedenle bitkinin su dengesini koruyabilmesi için köklerin iyi
gelismesi gerekmektedir.

Kivi bitkisinde, göz ve kalem asıları basarı ile uygulanabilen asılardır. Göz asıları
uygulandıkları zamana göre; sürgün ve durgun göz asıları olarak isimlendirilirler.

Sürgün göz asılarında kullanılacak ası kalemleri, 1 yıllık odunlasmış sürgünlerden,
bitkiye su yürümeden ve sürgünlerde uyanma olmadan önce alınarak, uygun ortamda
saklanmalıdır. Kalemler, nemli samanlı kağıda sarıldıktan sonra, hava almayacak sekilde plastik
torbalara konularak, soğuk hava deposunda, buzdolabının sebzelik kısmında veya serin bir yerde
toprağa gömmek suretiyle muhafaza edilebilir.

Göz asılarından; T, ters T ve yongalı göz asıları, kalem asılarından ise; yarma, kakma,
dilcikli, dilciksiz ve kabuk asıları yapılabilmektedir. Sürgün göz asılarından; yongalı göz
asısının uygulanmasına Nisan ayında, T asısının uygulanmasına Mayıs ayında baslanır, Haziran
sonunda bitirilir. Durgun göz asılarına ise, Temmuz sonu Ağustos basında baslanır, Eylül
sonunda bitirilir. Durgun asılarda ası kalemleri direk bahçeden, bir yıllık sürgünlerden
alınmalıdır. Sürgün asıları, ası yapıldıktan 20 gün sonra ası yerinin 2-3 cm üzerinden 45o meyille
kesilir ve ası gözü sürmeye tesvik edilir. Durgun göz asılarında ise bu islem Mart ayında
uygulanır.

Göz Asıları

Göz asılarının yapılacağı en uygun vakit, sabahın erken saatleri ve saat 15’den sonrasıdır.
Fazla sıcakta ve yağmur altında ası yapılmaz. Göz asısına baslamadan birkaç gün önce ası
yapılacak fidanların bulunduğu ortamdaki yabancı otlar ve ası fidanlarının gövdesinden çıkan
sürgünler temizlenir, tek bir gövde haline getirilir ve gövdenin dik durması için destek sistemine
alınır. Fazla uzamış olan asılanacak fidanların tepe sürgünleri alınır. Bundan sonra toprak
yüzeyinden 7-10 cm yukardan ası çakısının ucuyla, odun kısmı zedelenmeden anacın kabuğu T
seklinde kesilir. T’nin ilk olarak üst ve bundan sonra da orta çizgisi kesilmelidir. Kesik kısmın
iki kenarındaki kabuk, ası çakısının tırnağı ile yerinden kaldırılır. Böylece anaç hazırlanmış olur.
Bundan sonra ası kaleminden uygun bir sekilde ası gözü hafif odunlu olarak çıkarılır, bu sekilde
çıkarılmış olan göz, yine bıçaktaki tırnağın yardımı ile anacın kesilen kısmına yukardan asağı
doğru sürülerek yerlestirilir ve ası bağı ile sarılır. Ası bağı ile bağlamaya yukarı taraftan
baslanmalı ve göz serbest bırakıldıktan sonra alt tarafa geçilerek bu kısmı da iyice sarıldıktan
sonra düğüm atılmalıdır.
Yongalı göz ası

Göz asıların tutup tutmadığı 15-20 gün sonra belli olur. Tutan asılarda takılan gözün
altındaki yaprak sapı kendiliğinden düser ve gözün takıldığı kısımda hafif bir kabarıklık hasıl
olur.

Eğer yaprak sapı kurumuş kalmıs, gözün çevresinde burusmuş ve kararmış ise ası
tutmamıstır. Bu takdirde ası evvelki yerin altından veya üstünden yenilenir.
T göz asısının yapılısı

şekila

şekilb
şekilc

a. Ası gözünün alınması b. Gözün yerlestirilmesi c. Ası gözünün bağlanması
Kalem Asıları

Kalem asıları, odunlasmış ası kaleminin, anaç olarak kullanılacak bitkiyle, uygun
zamanda ve uygun sekilde birlestirilmesidir. Ası kalemleri, bitki yapraklarını döktükten ve ilk
soğuklar geçtikten sonra alınır. Ası kalemleri alınacak bitkiler hastalıksız, iyi gelisen ve iyi ürün
veren bitkiler olmalıdır. Alınan ası kalemleri 0 – 4 oC’de ası zamanına kadar muhafaza edilir.

Kalem asıları ilkbaharda, bitkiye su yürümeden önce yapılır. Asılama için en uygun
zaman, yöreye göre değismekle birlikte, Subat ayın basından Mart ayının ilk haftasına kadar olan
dönemdir. Çünkü, bu aylarda henüz bitkide ağlama (öz su akısı) baslamamıstır. Bu yöntemle
asılamada basarı oranı % 95’ in üzerindedir. Bitkiye su yürüdükten sonra yapılacak asılarda
basarı oranı düser. Anaçtan gelen öz su kalemle anaç dokuları arasına girerek, kalemle anaç
bitkinin sıkı sekilde temas etmelerini önler. Bunun için özsu akısının durması beklenir ve
durduktan sonra asılama yapılır. Kivilerin çoğaltılmasında en yaygın olarak kullanılan kalem ası
yöntemleri; yarma ası, kakma ası ve dilçikli asıdır.

Yarma Ası: 
Asılanacak materyalin çapı ası kaleminden fazla olduğu durumlarda
uygulanır. Yarma asıda, üzerinde iki göz bulunan ve uzunluğu 10-15 cm olan kalemler kullanılır.
Asılanacak anacın gövdesi yerden 30-50 cm yüksekten testere ile yatay olarak kesilir. Önce anaç
ortadan bir kesici yardımı ile yarılır. Kalem bu yarılan yere kabuk kısımları karsılıklı olarak
temas edecek sekilde yerlestirilir ve yara yüzeyinin kurumasını önlemek için bu kısımlara macun
sürülür. Daha sonra ası bağı ile, yağmur suyu ve böcek girecek yer bırakılmayacak
sekilde, sıkıca bağlanarak anacın kalemi sıkması sağlanır.


Sekil 11. Yarma ası uygulaması

Kakma Ası: 
Yarma asıda olduğu gibi asılanacak materyalin çapı ası kaleminden fazla
olduğu zaman uygulanır. Bunun için anaç olacak ağaç, dipten 15-20 cm yukardan az eğimli
olarak testere ile kesilir. Tepede, V harfine benzer 2 – 2.5 cm uzunlukta, dış üst genisliği
4-5 mm olan inçe bir oyuk açılır. Kalemde bu oyuğa uyacak sekilde hazırlanır ve kalem bu
oyuğa, anaçla kalemin kabukları tam olarak çakısacak sekilde yerlestirilir. Daha sonra ası bağı
ile bağlanır. Kesik yerlere ve bağların üzerine ası macunu sürülür.

Dilcikli Ası: Yaklasık esit kalınlıktaki anaç ve kalemin asılanmasında uygulanan bir
kalem asısı yöntemidir. Anaç ve kalem 45o eğimle kesilir. Her ikisinin uç kısmından ası bıçağı
ile 1-1.5 cm derinliğinde bir kesik açılır, sonra diller iç içe gelecek sekilde kalem anaca
yerlestirilir. Anaçla kalemin kabukları birbirine çakısacak sekilde yanastırılır ve ası bağı ile
bağlanır.

Göz Aşısı:

Yongalı göz aşısı:

Kivide başarıyla uygulanabilmektedir.Yapılması kolay ve tutum oranı yüksektir.

Çapı 1-2.5cm olan oldukça küçük materyalde uygulanma üstünlüğüne sahiptir.

Yapılış zamanına göre sürgün veya durgun göz aşısı yapılabilmektedir.

Mayıs sonu Haziran başında yapıldığında sürgün göz aşısı,

Ağustos-Eylül arasında yapıldığında durgun göz aşısı olur.

Ancak sonbaharda yapılan aşılamalarda hava koşulları uygun olmazsa tutum oranı düşebilir.

Onun için ilkbahar aşılarında ( sürgün ) başarı daha yüksektir.

Sürgün göz aşısı için gerekli aşı kalemleri, seçilmiş asmalardan kışın alınırlar.

Alınan aşı kalemleri 0-4C0 ‘de nemli ortamda aşı zamanına kadar saklanır.

Aşılama zamanı, anacın toprağa yakın kısımlarında, iki boğum arasındaki düzgün bir yerden

 2-3cm uzunlukta, 8-10mm genişlikte kabukla birlikte bir parça odun (yonga) kesilir.

Kesimin bitiş yerinde dıştan içe doğru 450 ‘lik açı verilir.Aşı kalemlerinden göz,

aynı irilikte yine yongalı olarak alınır ve anaçta açılan yuvaya yerleştirilir.

Göz yerleştirilirken kabuk kısımlarının tam çakışmasına dikkat edilir.Eğer tam çakışma olmuyorsa

 bir kenarın çakışması da yeterli gelmektedir.Göz tam yerleştirildikten sonra

gözün sürgün vereceği uç açıkta kalacak şekilde plastik bantla bağlanır.

Kısaca yapılışı şöyledir:

a)Kalemden yongalı gözün alınışını

b)Anaçta yuva açılması

c)Yongalı gözün anaca yerleştirilmesi

d)Gözün plastik bantla bağlanışı

Durgun yongalı göz aşısı için ;aşı gözleri, aynı yılın ilkbaharında sürmüş

ve odunlaşmış sürgünlerden alınır.Gözler yaprak koltuklarında oluşmaktadır.

Yapraklar, biraz yaprak sapı kalacak şekilde kesilirler.Sürgün göz aşısında olduğu gibi

yongalı olarak kesilen gözler, anaçta açılan yuvaya yerleştirilip, yine sürgün aşısındaki gibi plastik bantla bağlanır.

Kaynaşma her iki aşı döneminde de hava durumuna göre 2-3 hafta içerisinde gerçekleşir.

Kaynaşma gerçekleştikten sonra aşı bağları kesilmelidir.Eğer aşı bağları kesilmezse aşı yerinin boğumlanmasına neden olur.

Yongalı göz aşısında da aşı tamamen kaynayıncaya kadar ancın tepesi aşı gözünün üstünden vurulmaz.

Yongalı göz aşısı ilkbahar döneminde yapılmışsa anacın tepesi,

aşı tam kaynadıktan sonra aşı gözünün üst tarafında 2-3 yaprak kalacak şekilde;

eğer, sonbahar döneminde yapılmışsa anacın tepesi ilkbaharda gözün üstünden vurulur.

Süren aşı gözleri 20-25cm olduğunda bir direğe veya aşı parselinde daha önce hazırlanmış tele bağlanarak

düzgünce büyütülür.Bir yıl bakım yapıldıktan sonra fidan satışa sunulabilir.

5.3. Çelikle Üretim
Kivi asıyla çoğaltıldığı gibi çelikle de çoğaltılabilir. Çelikler alınma zamanına göre; yesil
çelik, yarı odunsu çelik ve odun çeliği adlarını alırlar.

Yesil Çelikler: Yesil çelikler yaz baslangıcında, Mayıs ve Haziran aylarında alınırlar.
Çeliklerin, kalınlığı 4-10 mm, boyları 10–20 cm ve 2-3 boğumlu olmalıdır. Çeliğin üst kısmı,
gözün 1.5–2 cm yukarısından, alt kısmı gözün hemen altından, çapraz olarak ( 45o ) kesilir. En
üst yaprağın haricinde bütün yapraklar çıkarılır, bu yaprak yarım kesilir. Yesil çeliklerde su
kaybını önlemek için mistleme (yaprakları nemlendirme) zorunludur. Ayrıca taze ve duyarlı
olusları nedeni ile özellikle mantari hastalıklara ve olumsuz sartlara karsı hassas olup
köklendirme tavalarına konulmadan önce kivi çelikleri ve köklendirme ortamı mantari
hastalıklara karsı dezenfekte edilir.
Yesili çeliklerin ve köklendirme ortamının dezenfeksiyonu
Yarı Odunsu Çelikler: Yarı odunsu çelikler, aynı yıl süren, tam olarak odunlasmamış
sürgünlerden, Temmuz -Ağustos aylarında alınır. Uzunlukları 15–25 cm, kalınlıkları 7–12 mm,
2-3 göz olmalıdır. Alınan çelikler en üst gözün 1.5 cm üzerinden ve alt gözün hemen altından
45o çapraz gelecek sekilde kesilir ve üst yaprağının yarısı bırakılır, diğerleri dipten çıkartılır.
Yesil çeliklerde olduğu gibi, su kaybını önlemek için mistleme (yaprakları nemlendirme )
zorunludur.
Sekil 14. Sisleme altında yazlık çeliğin köklenmesi.


Sekil 15. Köklenmiş çelik Sekil 16.Yarı odunsu çelik 


Sekil 17. Köklendirme
ortamı
Odun Çelikleri: Bir yılık iyi odunlasmış hastalıksız, düzgün sürgünlerden alınır.
Çelikler bitkinin yaprağını döktükten sonrası ile subatın ilk haftalarına kadar olan sürede
içerisinde alınır. Boyları 10-25 cm arasında, en az 2 gözlü, kalınlıkları 7–12 mm civarındadır.


Sekil 18. Odun çeliğin kesimi. Sekil 19. Odun (kıslık) 


çelik. Sekil 20. Köklendirme ortamı.

Çelikle Çoğaltım Yöntemleri;

Uygun koşullar sağlandığında kivi bitkisinde çelikle de kaliteli çoğaltım sağlanabilir.Genellikle çelikle çoğaltımda yumuşak odun ve odun çelikleri kullanılmaktadır.Bu çelikler için uygun ortam ve köklenmeyi arttırıcı hormonlar kullanılması çoğaltım sisteminde başarıyı getirecektir.Çelik fidanları çoğaldıklarında kendi özelliklerini aynen taşıyan varyeteler oluşturduklarından soğuk iklim kuşakları için daha uygundur.Olası don zararından bitkinin toprak üstü aksamı kuruduğunda yeniden süren sürgünler, tekrar aşılamayı gerektirmeden rahatlıkla taçlandırma için kullanılabilirler.

Yarı odunsu çelikler:

En yaygın ve başarılı olarak kullanılan çoğaltım yöntemidir.Çelikler, iklime bağlı olarak Temmuz sonu Ağustos başında, aynı mevsimde sürmüş ve yarı odunlaşmış sürgünlerden, 20-25cm olacak şekilde alınırlar.Çeliklerin en üst yaprağının yarısı bırakılarak diğer yapraklar yaprak koltuğundaki yapraklar zedelenmeden dipten çıkarılır ve köklendirmeyi arttırmak için köklenmeyi uyarıcı hormona batırılırlar. Köklendirme hormonu olarak (İndol-3 Butirik asit -IBA) ve (Naftalen asetik asit-NAAkullanılmaktadır.

Kullanılacak hormon dozu konusunda çok değişik araştırmalar yapılmış ve IBA için hormon dozu olarak 4000-6000ppm,NAA için 1000-2000ppm’lik dozlar önerilmiştir.Ancak Giresun Fındık Araştırma Enstitüsünde Haywart,Bruno ve Matua çeşitlerinde yapılan çoğaltım çalışmalarında 2000ppm IBA dozunda ve perlit ortamda yıllara göre değişmekle birlikte %90’ı aşan oranda köklenme sağlanmıştır.

Kullanılacak hormon 1/1 oranlı saf su / alkol karışımında eritilerek istenen konsantrasyonda hazırlanır. Yönetimine uygun olarak hazırlanmış çeliklerin 1-2 cm’lik dip kısmı hormon eriyiğine hızlı daldırma yöntemiyle  5 saniye süreyle daldırılır. Hormon daldırılan çeliklerin hormonu emmesi için bir süre bekletilmeleri gerekir. Hormonu iyice emmen çelikler mistleme veya sisleme altındaki köklendirme ortamına dikilirler. Çelik dikim derinliği 5-10 cm arasında değişir. Mistleme aralığı hava durumuna göre değişmektedir. Kapalı havalarda mistleme aralığı artırılır, açık havalarda sıklaştırılır. Mistleme aralığı ya zaman rölesi ya da elektronik yapraklarla ayarlanır. Doğu Karadeniz  Bölgesi gibi günlük havanın çok değişken olduğu bölgelerde elektronik yaprak kullanımı daha iyi sonuç vermektedir.Köklendirme ortamı olarak perlit, torf, dere kumu, vermikulit veya bunlardan hazırlanmış karışımlar kullanılabilir. Perlit en fazla kullanılan köklendirme ortamıdır. Köklendirme ortamı temiz olmalıdır. Bunu sağlamak için sterilizasyon yapılır. Farklı köklendirme ortamlarının köklenme oranına etkisi üzerine yapılan çalışmalarda çok önemli farklılıklar bulunamamıştır.mistleme altındaki köklendirme ortamında tutulan yarı odunsu çelikler 4 hafta içinde köklenirler. Köklenen çelikler; toprak ,kum çiftlik gübresi harcıyla doldurulmuş polietilen tüplere alınırlar. Tüplere alınan çelikler yarı gölge bir ortamda mini spring sulama yapılarak dış koşullara en az iki hafta süreyle alıştırılırlar. Çeliklerin üst gözlerinden yeni sürgünler sürebilir.bu nedenle kışın don tehlikesine karşı korunmalıdırlar. Kışın yaprağını döken köklü çelikler, ertesi ilkbaharda uyanıp sürgün verirler bir mevsim tüplerde bakıma alınan köklü çelikler fidan özelliği kazanırlar.

Odun Çelikleri: Kivi odun çelikleri, uygun koşullar sağlandığında köklenirler. Çeliklerin köklenmesi için alttan ısıtılmalı seraya gereksinim vardır. Odun çeliklerin en uygun alım zamanı ocak ayıdır. Ayrıca ocak ayı en uygun ürün budaması zamanıdır.

Budamadan sonra iyi odunlaşmış sürgünler seçilir. Sürgünün orta kısmından 25-30cm. boyunda çelikler hazırlanır.Hazırlanan çelikler aynen yarı odunsu çeliklerde olduğu gibi 5 saniye süreyle hormon eriyiğine daldırılır.Hormon konsantrasyonu IBA için 3000-6000ppm , NAA için 1000-2000ppm’dir.Kökler kolay ısınma özelliğinden dolayı perlit ortama dikilmelidir.Köklendirme ortamı sıcaklığı, 23C0 ‘de ve sürekli nemli tutulur.Dikimden 40 gün sonra köklenme en yüksek seviyededir.

Köklenen çelikler yarı-odunsu çeliklerde kullanılan dikim ortamına alınırlar.Köklü çelikler tüplerde bir süre daha serada bekletilip dış koşullara hazırlanır.Bu arada sürme ve uyanma başlamıştır.Daha sonra köklü çelikler dışarıya alınırlar.Tüplerde bakıma alınan çelikler, aynı yılın sonunda bahçeye dikilecek seviyeye ulaşırlar.

BAĞDAN TOPTAN KİVİ SATIŞI YAPILMAKTADIR: 
                  0-466-371 50 29

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: